معافیتهای مالیاتی در ایران: چه کسانی از پرداخت مالیات معاف هستند؟
مقدمه
مالیات یکی از مهمترین منابع تأمین هزینههای عمومی و توسعه کشور است. با این حال، قانونگذار در ایران برای حمایت از بخشهای خاص اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و مذهبی، برخی اشخاص حقیقی و حقوقی را از پرداخت مالیات معاف کرده است. شناخت این معافیتها برای فعالان اقتصادی و حتی شهروندان عادی اهمیت زیادی دارد، زیرا به درک بهتر از
نظام مالیاتی و حقوق مالی کمک میکند.
در این مقاله، مهمترین معافیتهای مالیاتی در ایران را بر اساس قانون مالیاتهای مستقیم و قانون مالیات بر ارزش افزوده بررسی میکنیم.
۱-اشخاص حقیقی معاف از مالیات
الف) کشاورزی و دامداری
مطابق ماده ۸۱ قانون مالیاتهای مستقیم، درآمد حاصل از فعالیتهای کشاورزی، باغداری، دامداری، پرورش ماهی، طیور، زنبورداری و صیادی از مالیات معاف است. این معافیت بهمنظور حمایت از تولید ملی و امنیت غذایی کشور در نظر گرفته
شده است.
ب) مشاغل کوچک و کسبوکارهای خرد
طبق تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیاتهای مستقیم، اشخاص حقیقی شاغل در مشاغل کوچک (خردهفروشیها، کسبوکارهای خرد و خدمات جزئی) در صورت دارا بودن درآمد کمتر از سقف تعیینشده سالانه (که هر سال توسط سازمان امور مالیاتی
اعلام میشود) از تسلیم اظهارنامه و پرداخت مالیات معاف میشوند یا مشمول مالیات مقطوع می گردند.
ج) حقوقبگیران
حقوق کارکنان دولت و بخش خصوصی تا سقف معافیت سالانهای که در بودجه سالانه کشور تعیین میشود، مشمول مالیات نیست. این میزان هر سال تغییر میکند (به عنوان مثال، در سال ۱۴۰۴، درآمد سالانه تا ۲۴۰ میلیون تومان معاف است)
د) هنرمندان و نویسندگان
بخشی از فعالیتهای فرهنگی و هنری مانند نویسندگی، ترجمه، موسیقی، نقاشی و سایر هنرها، طبق آییننامههای وزارت
فرهنگ و ارشاد اسلامی، از پرداخت مالیات معاف یا مشمول نرخ صفر مالیاتی هستند
هـ) جانبازان، آزادگان و خانواده شهدا
طبق قوانین حمایتی، بخشی از درآمد یا حقوق جانبازان، آزادگان و خانواده شهدا از پرداخت مالیات معاف است.
و) صنایع دستی و فرش دستباف
مطابق ماده ۱۴۲ قانون مالیاتهای مستقیم، درآمد کارگاههای صنایع دستی و تولیدکنندگان فرش دستباف از مالیات معاف میباشد.
ز) هزینههای درمانی و بیمه عمر
مطابق ماده ۱۳۶ قانون مالیاتهای مستقیم، وجوه پرداختی بابت بیمه عمر و زندگی معاف از مالیات است. همچنین هزینههای درمانی مودی و افراد تحت تکفل، در صورت تأیید وزارت بهداشت، از درآمد مشمول مالیات کسر میشود.
۲-اشخاص حقوقی معاف از مالیات
الف) وزارتخانهها و مؤسسات دولتی
مطابق ماده ۲ قانون مالیاتهای مستقیم، وزارتخانهها و مؤسسات دولتی که بودجه آنها از دولت تأمین میشود، از پرداخت مالیات معاف هستند.
ب) شهرداریها و سازمانهای وابسته
درآمد شهرداریها و سازمانهای تابعه آنها (مانند سازمان بازیافت، حملونقل عمومی و …) از مالیات معاف است.
ج) بنیادها و نهادهای انقلابی
برخی نهادها و بنیادهای انقلابی مانند بنیاد شهید و امور ایثارگران، کمیته امداد امام خمینی (ره) و بنیاد مستضعفان به موجب قوانین خاص از مالیات معاف هستند.
د) مؤسسات خیریه و عامالمنفعه
مطابق ماده ۱۳۹ قانون مالیاتهای مستقیم، مؤسسات و نهادهای خیریه ثبتشده، در صورتی که درآمد خود را صرف امور خیریه و عامالمنفعه کنند، از مالیات معاف خواهند بود
هـ) مراکز آموزشی و پژوهشی
مدارس غیرانتفاعی، دانشگاهها، آموزشگاههای فنی و حرفهای و مراکز پژوهشی دارای مجوز رسمی از وزارت علوم یا وزارت آموزشوپرورش، از پرداخت مالیات معاف هستند.
و) مؤسسات فرهنگی و ورزشی غیرانتفاعی
انجمنها و باشگاههای فرهنگی و ورزشی غیرانتفاعی که مجوز رسمی از وزارت ورزش یا ارشاد دارند، معاف از مالیات هستند.
ز) موقوفات و اماکن مذهبی
مطابق ماده ۱۳۹، موقوفات عام و درآمد اماکن مذهبی (مساجد، حسینیهها و تکایا) که صرف امور عامالمنفعه میشوند، از مالیات معاف هستند.
ح) شرکتهای تعاونی خاص
برخی شرکتهای تعاونی مانند تعاونیهای روستایی، عشایری، کارگری، کارمندی و دانشجویی از معافیت مالیاتی برخوردارند.
۳-معافیت در مالیات بر ارزش افزوده
بر اساس ماده ۹ قانون مالیات بر ارزش افزوده ، برخی کالاها و خدمات از پرداخت مالیات و عوارض معاف هستند، از جمله:
خدمات آموزشی، پژوهشی، فرهنگی و ورزشی
خدمات درمانی و پزشکی
بلیط موزههای دولتی
برخی محصولات کشاورزی و مواد غذایی اساسی
نتیجهگیری
معافیتهای مالیاتی در ایران ابزاری برای حمایت از تولید ملی، ترویج فرهنگ و هنر، تقویت فعالیتهای خیریه و عامالمنفعه و ایجاد عدالت اجتماعی هستند. در حالی که اصل بر پرداخت مالیات توسط همه اشخاص است، قانونگذار با شناسایی گروههای خاص، برای آنها امتیازاتی در نظر گرفته است. آگاهی از این معافیتها به شهروندان و فعالان اقتصادی کمک میکند تا حقوق و تکالیف مالیاتی خود را بهتر بشناسند.
ناشر: #خانم پور علیمردان